|
'Huisarrest’ voor kinderen
door Jan van Boeckel
De wetenschapsjournalist Richard Louv trok tien jaar lang kriskras door Amerika en onderweg sprak hij met pedagogen, milieuactivisten, ouders, kinderen, studenten, onderwijzers, wetenschappers en religieuze leiders. Daarbij bleek dat de babyboomers waarschijnlijk de laatste generatie vormen die in hun jeugd vrijelijk in het bos zwierven, het riviertje achter hun huis onderzochten of op open stukjes land hutten bouwden. Kinderen van na 1980 horen zelden nog "ga eens buiten spelen". Kinderen spelen nu een kwart minder buiten dan nog maar twintig jaar geleden; toen kwamen ze zonder toezicht tien keer zo ver van huis als nu.
De huidige generatie kinderen heeft nauwelijks nog directe eigen ervaringen met de natuur. Dat komt door de uitbreiding van steden waar geen niemandslandjes meer zijn. Doordat veel ouders de natuur zijn gaan zien als een gevaarlijke plaats waar mogelijk vreemden rondzwerven die hun kind kwaad kunnen doen. Doordat er in het onderwijs steeds minder aandacht is voor praktisch natuuronderwijs in de buitenlucht. En doordat ouders, tenslotte, zelf vaak zo’n druk leven hebben dat er ze nauwelijks aan toekomen om met hun kinderen naar buiten te gaan.
Al deze factoren dragen ertoe bij dat kinderen verschijnselen vertonen van wat Louv het natuurtekortsyndroom noemt. Hij introduceert het begrip om de verschijnselen te beschrijven die voortkomen uit het gebrek aan contact met de natuur. Zo meent Louv dat de toename van het aantal jongeren met symptomen van ADHD en met overgewicht hier mee te maken heeft. Het gebrek aan contact met de natuur van jongeren heeft ook nadelige consequenties voor hun creativiteit en nieuwsgierighei. Ze hebben nauwelijks kennis van de lokale flora en fauna, leggen minder respect voor de natuur aan de dag, en hebben minder het gevoel deel uit te maken van een groter geheel.
Gelukkig is er ook iets te doen aan dit natuurtekortsyndroom. De remedie is kinderen opnieuw voor de natuur te interesseren en mee naar buiten te nemen. Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat kinderen veel baat hebben bij het opdoen van concrete natuurervaringen: gevoelens van angst en depressie worden getemperd, hun besef van eigenwaarde wordt versterkt, hun nieuwsgierigheid en hun creativiteit nemen toe, en hun gevoel van verbondenheid met de natuur en de naaste omgeving wordt versterkt.
In Louv’s eigen woorden: “Gedurende al de eeuwen dat de mens op aarde was, hebben kinderen veel tijd doorgebracht met spelen of werken in de natuur. Binnen twee, drie decennia is dat type activiteiten van kinderen vrijwel volledig verdwenen. Niettemin zit het verlangen om de natuur in te gaan in onze genen. Het zit in ons, het is deel van ons.”
Louv: “Het woord ‘verwondering’ is denk ik het belangrijkste woord van mijn boek. Dat moment van verwondering, toen je als kind van drie of vier jaar de achtertuin inkroop en daar tussen de struiken een steen vond en omdraaide en dan ontdekte dat je niet alleen in het universum bent. Of dat je de bossen inging en daar luisterde naar het ritselen van de bladeren. Dergelijke momenten van verwondering zijn de bron van alle spirituele groei. Hoe kan het zo ver gekomen zijn dat we kinderen die bron van verwondering steeds meer onthouden?”
Wetenschappelijke studies onderstrepen de bewering van Louv dat contact met de natuur niet louter een luxe is maar een essentieel onderdeel van een gezonde ontwikkeling van kinderen.
Louv: ‘Kinderen met symptomen van ADHD hebben er merkbaar baat bij als ze contact hebben met de natuur, zelfs al is het maar een klein beetje. Deze kinderen zijn veel creatiever dan kinderen die op asfalt spelen. Studies over stress laten zien dat stressniveaus dramatisch afnemen door gewoon de natuur in te gaan. Het in de natuur zijn is een essentieel onderdeel van het menszijn.’
Veel ouders wijzen op tijdgebrek, op de invloed van tv en computerspelletjes, op hun angst voor vreemden als oorzaken dat hun kinderen niet meer naar buiten gaan. Ook al maakt het feitelijke gevaar dat vreemden voor kinderen vertegenwoordigen slechts een fractie uit van wat mensen denken dat het is, de angst is een reëel gegeven.
Louv: “Ja, er zíjn gevaren in de natuur, van vreemden en anderen. En zeker, ook de natuur zélf zit vol met gevaren. Maar er zit ook een groot risico aan vast als we een generatie vrijwel in huisarrest laten opgroeien: risico’s voor hun geestelijke en lichamelijke gezondheid, risico’s voor hun gevoel van verbondenheid met de aarde, met een bepaalde plaats en gemeenschap. Wij mogen niet de laatste generatie zijn die nog een gezonde en betekenisvolle band onderhoudt met de wereld die aan ons is gegeven.”
|
download |
vervolg recensies
> NRC Handelsblad (16 11 2007) > Nederlands Dagblad (19 11 2007) > Friesch Dagblad (04 12 2007) > Tuin en Landschap (06 12 2007) > Parool (13 12 2007) > De Kleine Aarde (31 12 2007) > Home and Garden (31 01 2008)
> Citaten uit Amerikaanse recensies |
Growing up denatured: when a bird sings in the forest,
does it make a sound if no child hears?
New York Times - 28 april 2005
by Bradford MCKee
Were it not for the Cub Scouts and Boy Scouts, Neil Figler said, his sons, 7 and 11, might never peel themselves away from the Xbox to go outside and play.
“My kids want to finish their homework so they can play video games,” said Mr. Figler, 47, a salesman and Cubmaster in Goldens Bridge, N.Y. In Scouting his sons have learned to light fires, handle knives and build sleds for trekking through the woods. But even those occasional encounters with nature are planned and supervised by adults.
Nonetheless, the outings seem wilder than most anything else going on in kidland these days. Mr. Figler said his sons find life easier and more familiar in front of a computer screen. Among the Scouts, he said, “that's more the norm than the exception.”
The days of free-range childhood seem to be over. And parents can now add a new worry to the list of things that make them feel inept: increasingly their children, as Woody Allen might say, are at two with nature.
Doctors, teachers, therapists and even coaches have been saying for years that children spend too much time staring at video screens, booked up for sports or lessons or sequestered by their parents against the remote threat of abduction.
But a new front is opening in the campaign against children's indolence. Experts are speculating, without empirical evidence, that a variety of cultural pressures have pushed children too far from the natural world. The disconnection bodes ill, they say, both for children and for nature.
The author Richard Louv calls the problem “nature-deficit disorder.” He came up with the term, he said, to describe an environmental ennui flowing from children's fixation on artificial entertainment rather than natural wonders. Those who are obsessed with computer games or are driven from sport to sport, he maintains, miss the restorative effects that come with the nimbler bodies, broader minds and sharper senses that are developed during random running-around at the relative edges of civilization.
Parents will probably encounter Mr. Louv in appearances and articles leading up to the publication next month of his seventh book, “Last Child in the Woods: Saving Our Children from Nature-Deficit Disorder” Algonquin Books). The book is an inch-thick caution against raising the fully automated child.
“I worked really hard to make this book not too depressing,” Mr. Louv (pronounced “loov”) said last week from his home in San Diego. He urges parents to restore childhood to the unplugged state of casual outdoor play that they may remember from their own youth but that few promote in their offspring. “It's society's whole attitude that nature isn't important anymore,” said Mr. Louv, 56, who has two sons age 17 and 23.
Dr. Donald Shifrin, a pediatrician in Bellevue, Wash., and a professor of clinical pediatrics at the University of Washington in Seattle, said he sees the signs every day of the syndrome Mr. Louv describes in his book. His patients now arrive with fewer broken arms from falling out of trees (soccer and lacrosse injuries are most common) and more video games, cellphones and hand-held computers.
“We have mobile couch potatoes,” Dr. Shifrin said. “The question is, Are we going to turn this around with more opportunities for kids to interact with nature?”
Even if parents think their children get too much screen time and not enough safari time, many have no idea what to do about it. “It's absolutely a phenomenon that nobody knows how to break,” said Mark Fillipitch, 40, a manager for a Caterpillar dealer and the father of four children – 10-year-old triplets (two boys and a girl) and a 6-year-old boy – in Acworth, Ga. “It is stronger than we are.”
When Mr. Fillipitch was growing up he and his friends played baseball in a big field. “And if there weren't enough kids, you'd close right field,” he said. His own children have bicycles, skateboards and a swing set, he said. But “there's this magnet pulling them into the house.” It is the Nintendo GameCube. “I have to throw them outside.”
Tracy Herzog, 42, a hospital fitness director and the mother of boys age 7 and 12 in Pembroke Pines, Fla., in effect banishes her children outdoors, she said, by not allowing them near the television, the Game Boy or the PlayStation until after dark. And only if their homework is done.
“As parents we have to make it uncomfortable for them to be sedentary,” Ms. Herzog said. “The temptation is to let the TV or PlayStation baby-sit them.”
Playing on parental anxieties has become an industry unto itself, but substantive data are almost nonexistent on the presumably growing distance between children and bugs, flowers and seashells. Mr. Louv, who is also a columnist for The San Diego Union-Tribune, has studied the topic as much as anyone. He interviewed about 3,000 children nationwide and many of their parents for his book.
Few if any scientific studies exist showing that children now spend less time exploring nature or describing the ways they benefit from being where the wild things are.
“Who's going to pay for that research?” Mr. Louv asked. “What toy can we sell for natural play?”
Stephen R. Kellert, a professor of social ecology at Yale whose book (“Building for Life: Designing and Understanding the Human-Nature Connection” Island Press) is to be published this summer, said that he had not seen Mr. Louv's book but that ample anecdotal evidence exists to support its argument.
“When you look for the hard data, it's hard to find,” Dr. Kellert said. “And people talk about children's contact with nature often in a very indiscriminate way.”
Children, he said, experience nature in many settings, often indirectly. If the Internet or television prevents a child from looking for four-leaf clovers, it may also provide vicarious ways to discover Amazonian rain forests. But, he added, the passive watching of a video screen does not simulate the uncertainty and risk, however minor, that make natural exploration bracing.
The risk part, assuming that children do just want to wander or waste time outdoors, is perhaps never low enough for parents.
Tom Cara, 47, who lives in the Chicago suburb of Niles, Ill., said that he and his wife, Erin, take their son (10) and daughter (14) on bike trips and that he and his son, in particular, go camping and fishing in the Wisconsin wilderness. But it's hard to let children roam too freely, he said, because the news media have spooked parents with reports of child abductions and murders. “We’ve been conditioned to live in fear,” he said.
That fear resounds for other parents, too. Mr. Figler, the Cubmaster, said that 12 rural acres lie behind his family's home, and that he and his sons often explore them together. But the woods are off limits to his younger son if he is alone. His older son may explore them, but only with a two-way radio. “It's more my wife than me” who worries, Mr. Figler said. But they both grew more concerned after their sons' school notified them that two registered sex offenders live nearby.
“We're in an awareness of safety now that may not have been as prevalent” in the past, Mr. Figler said. “You're always thinking about child abductions. You see the stories on TV, and it gets you nervous.”
Like grim news stories, Amber Alerts, broadcast to help spot missing children, may also take a toll on parents' nerves by playing up the risk of criminal harm to their children. Dr. Daniel D. Broughton, a pediatrician at the Mayo Clinic in Rochester, Minn., and a former chairman of the National Center for Missing and Exploited Children, said he understood the fear that parents have. But he said they need to balance that fear with reality and learn to create safe zones where their children can run around on their own.
“We definitely want kids to be able to go out and play,” Dr. Broughton said. “The sedentary lifestyle is a huge problem in my practice every single day. I haven't gone a day where I don't see a kid who's too fat.”
Mr. Louv refers to parents' abduction fears as “the bogeyman syndrome.” But he suggests that the more likely bogeymen are people who “criminalize” outdoor play through neighborhood associations and their covenants. His own neighborhood's residents’ association, he said, is known to go around tearing down tree houses.
“If all these covenants and regulations were enforced, then playing outdoors would be illegal,” Mr. Louv said.
And to let a child loiter is almost unthinkable, said Hal Espen, the editor of Outside magazine in Santa Fe, N.M. “The ability to just wander around is a much more fraught and anxiety-prone proposition these days,” he said. “There's a lot of social zoning to go along with the urban zoning.”
For Ms. Herzog, the fitness director, the local schoolyard has become the latest casualty. It was fenced off recently for security: a “lockdown,” she called it. “That doesn't allow active play on the school grounds” during off hours, Ms. Herzog said. “It's not getting any easier.”
The article can be found on-line at:
www.nytimes.com/2005/04/28/garden/28kids.html
|
download |
 |
Scharrelkind hoort buiten te spelen tot het donker wordt
door Jana Verboom
(Trouw)
Een wandeling in het bos op zondagmiddag of een middag spelen in het park? Kinderen zijn er steeds minder voor te porren, binnen staan immers tv en computer. Zowel onderzoeksinstituut Alterra als het Centraal Bureau voor de Statistiek constateert dat de meeste jongeren zelden of nooit in de natuur komen. Staatsbosbeheer heeft daarop jeugd tot speerpunt verheven, bang als men is voor een afname van toekomstig draagvlak. Onlangs drongen kamerleden er bij de minister van landbouw, natuur en voedselveiligheid op aan dat kinderen meer natuurles krijgen.
Hoe belangrijk contact met de natuur is voor opgroeiende kinderen beschrijft de Amerikaanse journalist en schrijver Richard Louv in zijn bestseller 'Last child in the woods, saving our children from nature-deficit disorder' (Het laatste kind in het bos - hoe we onze kinderen behoeden voor een natuurtekort). Daarin waarschuwt hij voor de teloorgang van het scharrelkind, het kind dat na school vrij buiten speelt tot het donker wordt. Louv beschrijft in het boek de oorzaken en gevolgen van een overgeorganiseerd kinderleven.
Volgens hem is er een samenleving ontstaan, waarin buitenspelen en contact met de natuur wordt ontmoedigd of zelfs onmogelijk gemaakt door ouders, het onderwijs, maar ook planologen en architecten en zelfs natuurorganisaties. Het is gevaarlijk, het is zonde van je tijd, het is verboden, of het is slecht voor de natuur. Voeg daarbij nog de alomtegenwoordigheid van elektronische multimedia die om de aandacht van kinderen schreeuwen, en de situatie ontstaat waarbij het kind alleen nog strikt georganiseerde activiteiten heeft of aan tv of computer gekluisterd zit.
De consequenties liegen er niet om. Louv beweert dat natuur onontbeerlijk is voor een gezonde lichamelijke en geestelijke opvoeding, en hij weet dit overtuigend te onderbouwen met resultaten uit wetenschappelijk onderzoek. Hij spreekt zelfs van een nature-deficit disorder (natuurdeficiëntiestoornis) met als symptomen concentratieproblemen, overgewicht, depressie en gebrek aan zingeving.
Het goede nieuws is dat er een eenvoudig medicijn bestaat: blootstelling aan natuur. Volgens Louv is dit zo heilzaam omdat je in de natuur al je zintuigen en je creativiteit gebruikt - dit in tegenstelling tot tv-kijken of computerspelletjes doen. Tijd doorbrengen in de natuur is volgens hem dan ook geen tijdsverspilling maar een investering in een gezonde toekomst.
Het is niet zo dat jongeren geen interesse hebben voor de natuur. Sterker: 65 procent van de jongeren in Nederland maakt zich zorgen over het verdwijnen van natuur, blijkt uit recent onderzoek van Sanoma Uitgevers Young, Motivaction en Young Works.
Louv: "Ik maak me ernstig zorgen om de wanhoop die jonge mensen tentoonspreiden als het gaat om natuur en milieu. Niet dat de problemen niet ernstig zouden zijn, maar de wanhoop die ik ontmoet bij de jonge mensen kan uiteindelijk leiden tot moedeloosheid en dus contraproductief zijn. Jonge mensen hebben meer aan positieve ervaringen en verwondering in de natuur dicht bij huis dan aan bezorgdheid over het broeikaseffect of de teloorgang van het Amazonegebied."
Eerstehands natuurervaringen leiden ook tot een persoonlijke band met de natuur en vergroten de kans dat je je verantwoordelijk voelt voor de wereld om je heen.
Het boek heeft in Amerika veel media-aandacht gekregen. Louv laat vanuit San Diego weten overstelpt te zijn door brieven. "Ze spreken boekdelen over de latente honger in onze samenleving naar verbondenheid met natuur. Veel mensen, zowel ouders als professionals - onder wie een grote projectontwikkelaar - zeggen zich gesteund en aangemoedigd te voelen in hun streven de band tussen kind en natuur te herstellen. Zoals een moeder zegt: 'Nu weet ik waarom ik doe wat ik doe, en waarom het goed is'."
In Nederland is de situatie voor een deel anders, omdat we hier in de steden meer parken en speeltuintjes hebben en meer een fiets- en buitenspeelcultuur. Toch is buitenspelen en contact met de natuur voor veel kinderen geen vanzelfsprekendheid, en ook in ons land wordt al gewaarschuwd voor een toename van overgewicht onder kinderen.
Onlangs hebben de Gezondheidsraad en de Raad voor Ruimtelijk, Milieu- en Natuuronderzoek het rapport uitgebracht 'Natuur en gezondheid. Invloed van natuur op sociaal, psychisch en lichamelijk welbevinden', waarin het belang van natuur wordt onderstreept voor de gezondheid van kinderen, maar ook van volwassenen. Rapport en boek zijn deels gebaseerd op dezelfde bronnen uit de internationale wetenschappelijke literatuur.
Louv: "We kunnen veel van elkaar leren. In elk geval is jullie land meer geïnteresseerd in groen in en om de stad - en Amerikanen kunnen en moeten daarvan leren. Amerikaanse kinderen fietsen zelden meer naar school. In feite zijn veel scholen bezig om fietsenrekken te verwijderen en zelfs om kinderen te ontmoedigen om naar school te fietsen."
Voor een deel is de problematiek hetzelfde in grote delen van de wereld. Ook hier ervaren ouders buitenspelen op veel plaatsen als onveilig, en weinig ouders zouden hun kinderen alleen het bos in sturen. Ook hier hebben steeds minder kinderen een stukje speelnatuur vlak bij huis. Ook hier mag veel niet in de natuur. En ook hier is natuureducatie op veel scholen een ondergeschoven kindje, al heeft de minister van LNV het voornemen geuit daar wat aan te gaan doen.
Terug naar de paradox: de jeugd komt weinig in de natuur maar is wel bezorgd over het verdwijnen ervan. Is deze bezorgdheid voldoende om later, als kiezer of als consument, voor natuur te kiezen?
Louv en anderen denken van niet. Ze gaan ervan uit dat alleen een persoonlijke band met een stukje natuur dicht bij huis, waar een kind ongestoord kan scharrelen - al is het maar een rommelhoekje in de tuin - leidt tot een diepgeworteld verantwoordelijkheidsgevoel, niet de televisiebeelden van bedreigde dieren. En omdat een hersteld contact tussen kind en natuur belangrijk is voor een gezonde toekomst van zowel kinderen als natuur, snijdt het mes dus aan twee kanten.
|
download |
|
